فلفل و ديگر ادويه افكار غريبي داشتند، مثلاً فكر مي‌كردند، فلفل از بهشت غوطه‌زنان رود نيل را مي‌پيمايد و آن را در مصر از آب مي‌گيرند. ژوانويل همين را مي‌گويد!1
لازم نيست اين مثال‌ها را تكرار كنيم‌. فقط خوب است يادآور شويم كه در زبان فرانسه‌ٴ قديم‌ epices (ادويه‌) به مفهوم رشوه‌اي بود كه به قاضي مي‌دادند. اين سرگذشت به خودي خود عجيب است‌؛ epices در ابتدا هدايايي طبيعي بود كه طرفين دعوا به دلخواه به قاضي مي‌دادند، خواه ادويه يا شيريني‌؛ سپس به‌معني رشوه‌ٴ بدون ضابطه درآمد، پس از آن به رشوه‌ٴ قانون‌مند كه‌ دقيقاً درجه‌بندي شده بود تبديل گرديد و سرانجام به مفهوم مقرّري كه در دفتر ثبت مي‌شد استعمال شد كه تنها در زمان انقلاب كبير (1789 ـ 1790) از ميان رفت‌.
بهاي گزافي كه بازرگانان ادويه مطالبه مي‌كردند، يكي از انگيزه‌هاي پرتغال براي يافتن راه‌ تازه‌اي به هند شد ــ چون پرتغال هم درآن تجارت سهيم بود؛ پس از كشف گذرگاهي در دماغه‌ٴ اميد نيك در سال 1498 بهاي ادويه سخت پايين آمد و تجارت آن تا سده‌ٴ هجدهم در انحصار پرتغاليان قرار گرفت‌.
همه‌ٴ ادويه‌اي كه از هند و از مناطق استوايي مي‌آمد، تجملاتي دور از دست‌رس تهي‌دستان‌ بود ــ همه جز يكي‌. اين يكي كه در مناطق معتدل به عمل مي‌آمد، بسيار باارزش بود، گرچه‌ ممكن است مردم آن را به همان كارآيي امروزي ما به‌كار نمي‌بردند. منظورم خردل است‌، همان‌ دانه‌ٴ خردل ناچيز مورد اشاره‌ٴ انجيل متي (31:13؛ 20:17 و غيره‌). بي‌شك طعم گزنده‌ٴ خردل در دانه‌هاي ريز خردل‌، كه مورد مثال مسيح قرار گرفته‌، نيست‌،2 بلكه در بذر آن است‌؛3 ولي خواص‌ ((روغن خردل‌)) از مدت‌ها پيش از مسيح شناخته شده بود و ما در نوشته‌هاي بقراطي اشارات‌ فراواني به معالجه با خردل مي‌يابيم‌4 دست كم از آن زمان به بعد، اين يا آن نوع خردل (سياه‌ ياسفيد، اهلي يا وحشي‌) در شمار داروهاي اقوام زيادي درآمد. نگاه كنيد به مقالات مايرهوف‌(1940) شماره‌ٴ 218 لَبسان‌، 322 صِناب‌، 400 خردل‌. مايرهوف خاطرنشان مي‌كند (همان‌جا، ص 201) كه خردل گرچه بيشتر مصرف دارويي داشت‌، در شرق كم‌تر از غرب به عنوان چاشني‌ به‌كار مي‌رفت‌.